logo

Dava Dökümü / Sıra No. 08

Ek İddianame ile 'DİSK ve DİSK'e Bağlı Sendikalar Davası'na Dâhil Edilerek Açılan Dava

Dava Konusu: 1980 askerî müdahalesi sonrasında açılan DİSK ve DİSK'e Bağlı Sendikalar Davası' na, daha sonra düzenlenen ek iddianameler ile yeni sanıklar da eklendi. TÜTED'le ilgili olarak burada sözü edilecek dava da böyle bir ek iddianame ile açılmış ve ana DİSK davasına dâhil edilmiştir.
Ek İddianame üç sanığı -TÜTED Genel Başkanı Harun Aykut Göker ve TÜMAS Genel Başkanı Ahmet Balamir ile Tüm Yüksek Teknisyenler [?] Derneği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Fikri Şen'i kapsamakta ve bu düzenlemenin gerekçesi şöyle açıklanmaktadır:
"Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonunun Yönetim, Yürütme, Onur, Denetim Kurulları ile Bölge temsilciliklerinde muhtelif tarihlerde görev yapmış bulunan bir kısım sanıklar hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 146/1 madde ve fıkrasına muhalefetten 25 Haziran 1981 gün ve 1980/3971 Esas, 1981/1291 karar sayılı iddianame ile İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı (2) No'lu Askeri Mahkemesine kamu davası açılmış olup, bu davaya ait duruşma halen mahkemenin 1981/698 Esas sayılı dosyası üzerinden devam etmektedir.
"Aynı iddianamede konu edilen suçlamalar ve suçlamaların mesnedini teşkil eden deliller, adı geçen sanıklara da şamil bulunmasına rağmen, bu sanıkların iddianamenin tanzimi sırasında firarda oldukları, bu bakımdan savunmalarının alınmamış olmaları nedeni ile soruşturmanın ikmal edilmemiş olduğu cihetle iddianameye dahil edilmeleri mümkün olmamıştı.

"Bu nedenle adı geçenler için işbu Ek iddianame düzenlenerek yukarıda zikredilen müsnet suçlardan haklarında kamu davası açılmıştır.

(Bkz. Ek.08.01: Ek İddianame, s.2 "firarda olma konusu ile ilgili olarak ayrıca bkz. Ek.08.02: Sorgulamaya Esas Olmak Üzere Ek İddianameye Cevap, s.8.)

Ek İddianame'de:

"Tutuklu sanıklar TÜTED Genel Başkanı Harun Aykut Göker ve TÜMAS Genel Başkanı Ahmet Balamir ile tutuksuz sanık Tüm Yüksek Teknisyenler Derneği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Fikri Şen'in DİSK'in anayasal devlet düzenini yıkmaya yönelik icrai faaliyetlerinden sayılan hazırlık hareketlerini teşkil eden, DİSK-1 iddianamesinin 476-589 sayfalarında mahiyet ve niteliği açıklanan DİSK'in cepheleşme hareketlerinden olan demokratik platform çalışmalarına kuruluşları adına iştirak ederek demokratik platformu, platforma iştirak eden diğer örgütlerle birlikte oluşturdukları ve böylece anayasal devlet düzenini yıkmaya yönelik teşebbüsün icrai hareketlerinde bulundukları iddiası (bkz. Ek.08.01: Ek İddianame, s.3) ile

"Anayasal devlet düzenini cebren yıkıp yerine proletarya diktatörlüğünün kurulmasını temin için konfederasyon görünümü altında Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesinde tarifini bulan Marksist-Leninist nitelikteki illegal DİSK örgütünü oluşturdukları ve giderek ihtilalci bir ruha kavuşturulan bu örgütün devlete yönelik olarak değişik tür ve biçimde gerçekleştirdiği eylemleriyle Anayasal Devlet Düzenini yıkmaya teşebbüs ettikleri anlaşıldığından, fiil ve hareketlerine uyan Türk Ceza Kanunu'nun 146/1 madde ve fıkrası uyarınca ayrı ayrı tecziyeleri

talep edilmiştir (bkz. Ek.08.01: Ek İddianame, s. 4)

Not 1.
Ek İddianame konusu dava hakkında
22 Nisan 1983 günlü Cumhuriyet gazetesinde yer alan haber:

DİSK davası 1 ay aradan sonra yeniden başlıyor


İstanbul Haber Servisi - Delilleri okuma aşamasına geçilmek üzere bir ay ara verilen DİSK davası yarın üç kişilik ek iddianame ile başlayacak. Tutuklu TÜTED Genel Başkanı Harun Aykut Göker ve TÜMAS Başkanı Ahmet Balamir ile tutuksuz Tüm Yüksek Teknisyenler Derneği Genel Başkan Vekili Fikri Şen'in katılması ile DİSK Davası'nda, 68''i idamla olmak üzere yargılanan toplam sanık sayısı 78 olacak.
24 Aralık 1981'de 52'sinin de idamı istenen DİSK yöneticilerinden oluşan «DİSK» iddianamesi ile başlayan DİSK Davası yargılamasında, haftada bir ya da iki oturumla, iddianamenin okunması 16 oturum sürdü. 14 Nisan 1982 tarihinde başlayan Genel Başkan Abdullah Baştürk'ün sorgulanması ise 20 oturumda Haziran sonunda tamamlandı. 14 Nisan'da ek bir iddianame ile eski İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan davaya katıldı. 6 Ekim 1982'de ikinci bir ek iddianame ile 6 eski DİSK yöneticisi, 9 DİSK'te çalışan personel ve 4 demokratik kuruluş yöneticisinden oluşan 19 kişilik bir grup daha dava kapsamına alındı. 72 sanığın sorgularının tamamlanması aşamasında ayrı ayrı 3 kişi için daha ek iddianameler geldi. Onların da sorgularının tamamlanması ile deliller aşamasına gelindi. Delillerin okunması aşamasına geçilmek üzere duruşmalara 1 ay ara verildi. Ancak bu arada yeniden üç kişilik bir ek iddianame daha düzenlendi.


Cumhuriyet, 21 Nisan 1883, s.10
Not 2.
DİSK [ana] Davası'nın iddianamesi için bkz. T.C. Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı İstanbul, İddianame: DİSK -DİSK'e Bağlı Sendikalar- İlgili Kişi ve Kuruluşlar Soruşturması I: DİSK, 1981
İddianamenin iç kapağındaki başlık ise şöyle:
DİSK'e Bağlı Sendikalar DİSK ile Ortak Amaç ve Faaliyetlerde Bulunan Kişi ve Kuruluşlar Soruşturması I : DİSK Davası
Bu iddianame, sonuna eklenen "DİSK Öncülüğünde Devlete Yönelik Kitlesel Hareketlerden Bazı Görüntüler başlıklı fotoğraf sayfaları hariç 817 sayfadır.

Not 3.
O tarihlerde yürürlükte olan Türk Ceza Kanunu'nun "146/1 madde ve fıkrasına göre istenen ceza idam cezasıdır.
Davaya Bakan Mahkemeler İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı (2) No'lu Askeri Mahkemesi (E.1980/3971)
Sanıkların Avukatları: Erşen Sansal (TÜTED adına), İsmail Hakkı Balamir (Ahmet Balamir'in babası ve avukatı)
Dava süreç ve sonucu: Aykut Göker'in Kişisel Notlarından Ek İddianame Konusu Dava Günlüğü.
Yıl 1983
10 Şub Perş Ankara'daki evinden alınarak Ankara Emniyet Müdürlüğü, Siyasî Şube'ye götürüldü ve İstanbul'a sevk için gözaltına alındı.
10 - 24 Şub Yine 10 Şubat'ta gözaltına alınan TÜMAS Genel Başkanı Ahmet Balamir ile birlikte, Ankara Emniyet Müdürlüğü Siyasî Şubede 14 gün gözaltında tutuldular.
24 Şub PerşBalamir ile birlikte, bir sivil polisin refakatinde trenle İstanbul'a sevk
25 Şub Cum akşamıİstanbul Emniyet Müdürlüğü Siyasî Şube (Gayrettepe)
25 Şub - 07 Mart Gayrettepe'de sorgulanma
Farklı siyasî davalardan gözaltına alınmış iki sanıkla birlikte bir hücrede 10 gün gözaltında tutuldular
07 Mart Pzt Balamir'le birlikte Gayrettepe'den Selimiye Kışlası'na sevk
11 Mart Cum Selimiye Kışlası'nda, Sıkıyönetim Askerî Savcılığı'nda (Sıkıyönetim Savcı Yardımcısı Akören Kandur'a) verilen ifadeler... Sevk edildikleri 2 No.lu Sıkıyönetim Askerî Mahkemesi tarafından haklarında verilen tutuklanma kararı
11 Mart - 01 Nis Tutukluluğun 21 günü Selimiye Kışlası'nda
01 Nis Cum Selimiye'den Metris Özel Askerî Tutukevi'ne sevk.
C5 Koğuşu'na
22 Nis Cum DİSK Duruşması: Metris Baştabya'da
Mahkemece sorgulanma ve beraat talepleri


Bu duruşma hakkında 23 Nisan 1983 günlü Cumhuriyet gazetesinde yer alan haber:
DİSK davasında 3 sanık daha ölüm cezası ile yargılanıyor.
TÜTED Genel Başkanı Göker, TÜMAS Genel Başkanı Balamir ve Tüm Yüksek Teknisyenler Derneği Başkan Vekili Şen, düzenlenen ek iddianame ile dava kapsamına alındılar.


İstanbul Haber Servisi - Deliller aşamasına geçilmesi üzerine bir ay ara verilen DİSK davasına dün üç yeni sanığın katıldığı ek iddianame ile devam edildi. TÜTED Genel Başkanı Harun Aykut Göker. TÜMAS Genel Başkanı Ahmet Balamir ve Tüm Yüksek Teknisyenler Derneği Başkan Vekili Fikri Şen düzenlenen ek iddianame ile dava kapsamına alındılar. Böylece DİSK davasında 68'i için idam istenen toplam sanık sayısı 78 oldu. Metris Baştabya'daki spor salonunda dün sabah saat 10.30'da başlayan duruşma da Harun Aykut Göker, Ahmet Balamir ve Fikri Şen'in kimlik belirlemelerinden sonra ek iddianamenin okunmasına geçildi.
3 demokratik kuruluşun yöneticileri DİSK ile ortak eylem içinde olmakla suçlanıyorlar. İddianamede demokratik platform çalışmalarının DİSK'in nihai amacı olan Marksist Leninist ihtilalci düzene geçişe yönelik faaliyetler cümlesinden olduğu belirtiliyor. Bu nedenle demokratik platform çalışmalarına katılan üç sanığın da ihtilalci gizli örgüt üyeleri arasında sayılmaları gerektiği belirtilerek, TCK 146/1'e göre idamla yargılanmaları isteniyor. Mahkeme, üç sanığın kimlik tespiti ve [ek] iddianamenin okunmasından sonra ek iddianamenin DİSK ana davasıyla birleştirilmesine karar verdi.
ABD Çalışma Ataşesi ve yabancı gazetecilerin izlediği duruşmanın öğleden sonraki bölümünde TÜTED Genel Başkanı Harun Aykut Göker'in sorgusuna geçildi. Demokratik platformun hiçbir zaman hiçbir dönemde bir siyasi cephe niteliği taşımadığını, örgütlenme biçimi olmadığını söyleyen Göker, "Örgütlenme gereğini duysaydık, dernekler olarak yasal bir federasyon kurabilirdik. Platform illegal bir toplantı da olamaz. İçini dışını sokaktaki vatandaşın bile bildiği derneklerle kamuoyunun, hükümetin gözü önünde yapılan bir toplantının illegal niteliği olamaz. dedi.
Daha sonra Ahmet Balamir ve Fikri Şen'in sorguları yapıldı. İddianamede yer alan suçlamaları reddeden Balamir, katıldığı demokratik platform toplantısının örgütlenme, cepheleşme ya da UDC ile en ufak bir ilişkisi olmadığını söyledi. Tamamen somut konuların demokratik derneklere yönelik saldırılar ve yasa tasarılarının görüşüldüğünü anlattı.
Fikri Şen ise, toplantıya katıldığı tarihte Tüm Yüksek Teknikerler Derneği Başkan Vekili olmadığının yanı sıra, başkan adına gözlemci olarak gittiğini, o sırada DİSK Genel Sekreteri Fehmi Işıklar'ın gazetecilerin sorularını yanıtladığını, toplantının niteliğini belirledikten sonra yetkisi olmadığı için oradan ayrıldığını bildirdi.
3 sanığın sorgusunun tamamlanmasından sonra bazı sanıklar yazılı ve sözlü tahliye isteminde bulundular. Mahkeme askeri savcının tahliye istemleri ile ilgili görüşünü açıklaması için 27 Nisan'a erteledi.

Cumhuriyet, 23 Nisan 1983, s.6.
25 Nis Pzt Balamir'le birlikte Metris'ten Sağmalcılar Ceza ve Tutukevi'ne sevk
25 -26 Nis bağlayan gece Sağmalcılar'da 'Karantina'da geçirilen gece
26 Nis Salı Karantina'dan Üst Sağ Blok D1 Koğuşu'na nakil
13 May DİSK Duruşması: 'Protesto+Tahliye dilekçesi'
20 May DİSK Duruşması
25 May DİSK Duruşması
27 May DİSK Duruşması
03 Haz DİSK Duruşması:
Göker ve Balamir için tutuksuz yargılanmak üzere tahliye kararı
03 Haz Cum 20:00 Göker Sağmalcılar'dan Bayrampaşa Karakolu'na
03 Haziran'ı 04 Haziran'a bağlayan gece Bayrampaşa Karakolu'nda geçirildi.
04 Haz Cmrt 09:30 Bayrampaşa Karakolu'ndan Gayrettepe I. Şube'ye sevk
04 Haz Cmrt 17:00 Polis refakatinde Topkapı Şehirler Arası Otobüs Terminali'ne götürülüş.
Getirilen yolcu hakkında şoföre gerekli bilgi verilerek(!) Ankara'ya gidecek bir otobüse bindiriliş
05 Haz Sabah saatleri Ankara
05 Haz sonrası 24 Aralık 1981'de başlayan DİSK Davası, beş yıl sonra, 23 Aralık 1986'da karara bağlandı.
Dava sonuçlandığında sanık sayısı 1477'ye ulaşmıştı. Bunlardan 264'ü 1-10 yıl arasında değişen ağır hapis cezalarına çarptırıldı. DİSK Genel Başkanı Abdullah Baştürk ve MYK üyeleri 10'ar yıl aldı.
1169 sanık hakkında beraat kararı verildi.
29 sanığın dosyasının ayrılması, 14'ü hakkında davanın düşmesi, 1 sanık için de davanın reddi kararı alındı.
TÜTED Genel Başkanı Harun Aykut Göker ve TÜMAS Genel Başkanı Ahmet Balamir de beraat edenler arasındaydı.
Mahkeme ayrıca DİSK'in kapatılmasına da karar verdi.
Mahkemenin kapatma kararı ile cezalandırma yönünde verdiği diğer kararlar konusunda sanık avukatlarınca temyiz yoluna başvuruldu.
Ancak, savcılık da bir kısım kararlar ve bu bağlamda Göker ve Balamir için verilen beraat kararları konusunda temyiz yoluna başvurdu.
Yaklaşık 5 yıl sonra, Askerî Yargıtay 3. Dairesi, 16 Temmuz 1991'deaçıklanan gerekçeli kararıyla, verilen cezalara mesnet teşkil eden TCK'nın 141 ve 142. maddelerinin Terörle Mücadele Yasası ile kaldırıldığına işaretle, DİSK yöneticilerinin re'sen beraatına ve DİSK'in kapatılması kararının kaldırılmasına; beraat kararları konusunda yapılan itirazların da reddine karar verdi.
Askerî Yargıtay 3. Dairesi'nin gerekçeli kararında, "Bugün için artık teröre destek olmadığı, şiddeti benimsemediği ve şiddete başvurmadığı sabit olan bir sendika veya üst kuruluşun, 'devletin bir kişi veya bir zümre tarafından yönetilmesi veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak' amacını güttüğü veya bu yolda faaliyet gösterdiği gerekçe gösterilerek kapatılması mümkün değildir. denildi.
Eklenen Belgeler: